CFTC otwiera nowy front regulacji rynku kryptowalut

Amerykańska CFTC przedstawiła 5 października pierwszą kompleksową propozycję zasad dla rynku kryptowalut, gdy Kongres ponownie nie zdołał uchwalić ustawy porządkującej kompetencje regulatorów.

Sedno sprawy: CFTC proponuje zasady dla kryptowalut

Commodity Futures Trading Commission, amerykański regulator rynku instrumentów pochodnych, rozpoczęła konsultacje dotyczące dwóch pakietów regulacyjnych: Regulation CTX, odnoszącego się do transakcji aktywami kryptograficznymi, oraz Regulation CAM, obejmującego rynki kryptowalut. Ogłoszenie nastąpiło 5 października 2026 roku.

Według dostępnych informacji propozycje mają określić zasady funkcjonowania platform handlowych, rozliczania transakcji oraz nadzoru nad podmiotami oferującymi produkty powiązane z aktywami cyfrowymi. CFTC nie przedstawiła jeszcze finalnych przepisów, dlatego ich zakres może zmienić się po zakończeniu konsultacji publicznych.

Inicjatywa pojawiła się po tym, jak Senat nie zdołał posunąć naprzód ustawy Clarity Act, która miała wyraźniej podzielić kompetencje między CFTC i Securities and Exchange Commission. Dla firm działających w Stanach Zjednoczonych oznacza to dalsze funkcjonowanie w otoczeniu, w którym granica między nadzorem nad towarami, papierami wartościowymi i usługami finansowymi pozostaje przedmiotem sporu.

Jak do tego doszło

Amerykański rynek kryptowalut od lat czeka na jednolite zasady dotyczące tego, które tokeny podlegają SEC, a które CFTC. Brak rozstrzygnięcia przenosił ciężar na postępowania egzekucyjne, interpretacje prawne i działania poszczególnych stanów.

W ostatnich miesiącach regulatorzy zaczęli jednak pracować nad bardziej szczegółowymi ramami. SEC skierowała do Federal Register obszerną propozycję zasad dotyczących przechowywania aktywów cyfrowych przez doradców inwestycyjnych i fundusze. Projekt obejmuje między innymi audyty, obowiązki informacyjne, kwalifikowanych depozytariuszy oraz ograniczenia dla samodzielnego przechowywania aktywów przez doradców.

Równolegle FinCEN wycofał dwa niedokończone projekty dotyczące raportowania transakcji z wykorzystaniem mikserów oraz transferów do portfeli niepowierniczych. Ten ruch zmniejsza presję regulacyjną w jednym obszarze, ale propozycje CFTC pokazują, że administracja nie rezygnuje z porządkowania rynku.

Głosy z rynku

Bezpośrednia reakcja cenowa była ograniczona. Bitcoin pozostawał w pobliżu 86 400 dolarów, a kapitalizacja całego rynku wzrosła o nieco ponad 1 proc. Inwestorzy koncentrowali się także na oczekiwanych danych makroekonomicznych i publikacji protokołu Federalnego Komitetu Otwartego Rynku.

„Rynek dostał dokument do analizy, a nie gotową zmianę prawa. Najważniejsze będą definicje i to, czy CFTC rzeczywiście uzyska szeroką jurysdykcję nad rynkiem spot” — ocenił anonimowo starszy analityk w europejskim funduszu hedgingowym.

Zwolennicy projektu widzą w nim próbę odejścia od regulacji prowadzonej wyłącznie przez postępowania sądowe. Krytycy wskazują, że dwa równoległe reżimy nadzoru — CFTC i SEC — mogą utrwalić fragmentację, zwłaszcza jeśli Kongres nie przyjmie ustawy rozstrzygającej kompetencje obu agencji.

Szerszy obraz rynku kryptowalut

Październikowa propozycja CFTC wpisuje się w szerszy trend instytucjonalizacji aktywów cyfrowych. Równolegle SEC otrzymuje wnioski dotyczące tokenizowanych papierów wartościowych, a spółka joint venture łącząca OKX i operatora nowojorskiej giełdy ICE powiadomiła regulatora o planach uruchomienia platformy dla tokenizowanych instrumentów.

Zmiany zachodzą także poza Stanami Zjednoczonymi. Bank Rosji rozpoczął przyjmowanie wniosków od giełd kryptowalut i depozytariuszy, którzy chcą trafić do oficjalnych rejestrów. W Wielkiej Brytanii firmy objęte nowym reżimem kryptowalutowym mają składać osobne wnioski, a w Korei Południowej rozwijane są zasady dotyczące tokenizowanych akcji, obligacji i funduszy.

Wspólnym mianownikiem jest przejście od ogólnych deklaracji do wymogów operacyjnych: licencji, depozytariuszy, raportowania i limitów dla klientów detalicznych. Dla rynku oznacza to większą przewidywalność dla dużych podmiotów, ale również wyższe koszty zgodności dla mniejszych firm.

Co powinien wiedzieć inwestor?

Projekt CFTC nie zmienia automatycznie zasad handlu kryptowalutami. Inwestorzy powinni traktować go jako etap konsultacji, a nie obowiązujące prawo. Ostateczny wpływ na giełdy, tokeny i produkty pochodne będzie zależał od treści finalnych regulacji oraz stanowiska Kongresu.

• Śledzić definicje aktywów i platform, ponieważ od nich może zależeć, czy dany podmiot trafi pod nadzór CFTC lub SEC.
• Sprawdzać, czy giełda korzysta z licencjonowanego depozytariusza i jakie procedury stosuje przy wypłatach.
• Oddzielać reakcję cenową od oceny prawa: krótkotrwały wzrost Bitcoina nie przesądza o skutkach regulacyjnych.
• Uwzględniać ryzyko zmian jurysdykcji, zwłaszcza w przypadku tokenizowanych papierów wartościowych i produktów lewarowanych.

Kluczowe fakty w skrócie

• 5 października 2026 roku CFTC rozpoczęła konsultacje w sprawie Regulation CTX i Regulation CAM.
• Propozycje dotyczą transakcji kryptowalutowych i organizacji rynków aktywów cyfrowych.
• Senat nie posunął naprzód ustawy Clarity Act, która miała uporządkować podział kompetencji między CFTC i SEC.
• SEC przygotowuje 682-stronicową propozycję zasad dotyczących przechowywania kryptowalut przez doradców i fundusze.
• Bitcoin pozostawał w pobliżu 86 400 dolarów, a kapitalizacja rynku wzrosła o nieco ponad 1 proc.
• Joint venture OKX i ICE zgłosiło SEC plany uruchomienia platformy dla tokenizowanych papierów wartościowych.
• FinCEN wycofał niedokończone projekty dotyczące mikserów kryptowalutowych i portfeli niepowierniczych.