ETF na Ethereum w USA: SEC daje zielone światło, rynek reaguje

Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) zatwierdziła pierwsze spotowe ETF na Ethereum, otwierając drogę do wejścia drugiej co do wielkości kryptowaluty na główny rynek funduszy giełdowych w USA.

Sedno sprawy

SEC po miesiącach niepewności zatwierdziła zestaw wniosków o uruchomienie spotowych ETF na Ethereum, w tym produktów firm BlackRock, Fidelity i VanEck. Decyzja dotyczy tzw. wniosków 19b-4, czyli zmian zasad giełd, na których fundusze mają być notowane. Oznacza to, że regulator zaakceptował handel instrumentami odwzorowującymi cenę ETH, choć szczegółowe prospekty emisyjne S-1 nadal wymagają ostatecznego dopracowania.

Zgoda SEC oznacza, że Ethereum – po Bitcoinie – staje się kolejnym aktywem cyfrowym z dostępem do największego rynku kapitałowego świata poprzez klasyczny produkt ETF. Z punktu widzenia inwestorów instytucjonalnych i detalicznych z USA eliminuje to konieczność korzystania z giełd kryptowalut lub specjalistycznych platform, umożliwiając ekspozycję na ETH za pomocą tradycyjnego rachunku maklerskiego.

Według branżowych źródeł pierwsze fundusze mogą zadebiutować na New York Stock Exchange i Nasdaq w ciągu kilku tygodni od zatwierdzenia dokumentów emisyjnych. Rynek spodziewa się, że opłaty za zarządzanie będą zbliżone do poziomów obserwowanych przy spotowych ETF na Bitcoin, gdzie dominują stawki rzędu 0,19–0,25% rocznie w przypadku największych emitentów.

Jak do tego doszło

Proces regulacyjny wokół ETF na Ethereum był znacznie bardziej chaotyczny niż w przypadku Bitcoina. Po spektakularnym starcie amerykańskich spotowych ETF na BTC w styczniu 2024 r., które w pierwszym miesiącu przyciągnęły ponad 20 mld USD napływów brutto, uwaga rynku szybko skierowała się na ETH. W kolejnych miesiącach największe firmy zarządzające aktywami złożyły wnioski o produkty oparte na drugiej co do wielkości kryptowalucie.

SEC przez długi czas unikała jednoznacznych deklaracji, a część urzędników dawała do zrozumienia, że klasyfikacja regulacyjna Ethereum jest mniej oczywista niż w przypadku Bitcoina. Na niekorzyść ETH działały toczące się postępowania przeciwko giełdom kryptowalut, w których niektóre tokeny określano jako niezarejestrowane papiery wartościowe. W tle trwała dyskusja, czy Ethereum po przejściu na mechanizm proof of stake nie spełnia kryteriów testu Howeya.

Przełomem było narastające oczekiwanie prawne i polityczne po wygranej Grayscale w sporze z SEC w sprawie przekształcenia jej funduszu Bitcoin Trust w ETF. Prawnicy wskazywali, że odmowa dla ETF na Ethereum przy jednoczesnym dopuszczeniu ETF na Bitcoin mogłaby stać się przedmiotem kolejnych skutecznych pozwów. W ostatnich tygodniach przed decyzją nasiliły się też doniesienia o intensywnych konsultacjach emitentów z SEC i nieformalnej presji ze strony części ustawodawców.

Głosy z rynku

Reakcja rynku kryptowalut na wieści o zatwierdzeniu spotowych ETF na Ethereum była natychmiastowa. Kurs ETH w ciągu kilkudziesięciu minut po ogłoszeniu decyzji wzrósł o ponad 12%, przebijając lokalne maksima z poprzednich miesięcy. Bitcoin również odnotował wzrost, choć bardziej umiarkowany, co sugeruje rotację części kapitału spekulacyjnego w kierunku nowego instrumentu.

„To nie jest powtórka ze stycznia w skali jeden do jednego, ale wciąż mówimy o wydarzeniu o istotnym znaczeniu płynnościowym” – komentuje anonimowo starszy analityk w europejskim funduszu hedgingowym zarządzającym aktywami cyfrowymi. „ETF na Ethereum otwierają drogę do ekspozycji na cały segment smart kontraktów w formule akceptowalnej dla konserwatywnych komitetów inwestycyjnych”.

Część obserwatorów zachowuje jednak ostrożność, zwracając uwagę na możliwie mniejszy popyt niż w przypadku Bitcoin ETF. Z danych CoinShares wynika, że dotychczasowe produkty instytucjonalne na ETH przyciągały znacznie niższe przepływy niż analogiczne rozwiązania dla BTC. „Rynek już wie, jak wygląda narracja wokół ETF na krypto. Tym razem element zaskoczenia jest mniejszy, a wielu inwestorów ma za sobą doświadczenie gwałtownej zmienności po starcie bitcoinowych funduszy” – ocenia strateg w jednym z londyńskich banków inwestycyjnych.

W społeczności kryptowalutowej reakcje są mieszane. Zwolennicy Ethereum widzą w decyzji SEC potwierdzenie, że ETH jest traktowane jak aktywo o trwałej pozycji na rynku kapitałowym. Krytycy zwracają uwagę, że większa obecność tradycyjnych instytucji może ograniczyć atrakcyjność samodzielnego korzystania z infrastruktury Web3, przenosząc część obrotu w stronę produktów pośrednich i kustodialnych.

Szerszy obraz

Decyzja o dopuszczeniu spotowych ETF na Ethereum wpisuje się w szerszy trend formalizacji sektora kryptowalut na głównych rynkach finansowych. Po stronie regulacyjnej rośnie presja, by kluczowe aktywa cyfrowe działały w ramach dobrze znanych struktur nadzorczych, a nie na marginesie tradycyjnego systemu. Dla Stanów Zjednoczonych to również element rywalizacji z Europą, która dzięki regulacjom MiCA zaczęła przyciągać część projektów i dostawców usług związanych z aktywami cyfrowymi.

Dla samego Ethereum pojawienie się ETF może być katalizatorem dalszej dywersyfikacji zastosowań. ETH pełni funkcję paliwa dla smart kontraktów, ale jednocześnie jest aktywem, które można trzymać pasywnie w portfelu. Wejście dużych funduszy na rynek może wpływać na profil płynności oraz strukturę posiadaczy, zwiększając udział podmiotów instytucjonalnych kosztem użytkowników indywidualnych, którzy korzystają z ETH głównie w DeFi i na platformach Layer2.

W dłuższym horyzoncie decyzja SEC stawia pytania o przyszłość innych projektów, które mogą ubiegać się o podobne instrumenty. Rozważane są scenariusze obejmujące potencjalne ETF-y na koszyki aktywów cyfrowych, a także produkty powiązane z tokenami infrastrukturalnymi, takimi jak Solana czy Avalanche. Zdaniem ekspertów każdy kolejny krok w tym kierunku będzie jednak zależeć od tego, jak rynek przyjmie i wyceni nowo zatwierdzone fundusze na Ethereum.

Co powinien wiedzieć inwestor?

Dla inwestorów detalicznych najważniejszą zmianą jest możliwość uzyskania ekspozycji na cenę Ethereum bez konieczności zakładania konta na giełdzie kryptowalut czy samodzielnego przechowywania kluczy prywatnych. Spotowy ETF na Ethereum działa jak klasyczny fundusz notowany na giełdzie – można go kupić i sprzedać w godzinach sesji, a rozliczenia i podatki są obsługiwane przez tradycyjną infrastrukturę maklerską. To znacząco obniża barierę wejścia dla osób, które dotąd obawiały się aspektów technicznych.

Jednocześnie należy pamiętać, że ETF nie daje bezpośredniego dostępu do funkcji sieci Ethereum, takich jak korzystanie z aplikacji DeFi, NFT czy stakingu. Inwestor posiada jednostki funduszu, a nie fizyczne ETH, dlatego nie może samodzielnie wykorzystywać ich w protokołach on-chain. Z perspektywy profilu ryzyka ETF przejmuje jednak odpowiedzialność za przechowywanie aktywów, co zmniejsza ekspozycję na typowe dla kryptowalut problemy, takie jak utrata kluczy czy awaria giełdy.

• Zwróć uwagę na różnice w opłatach za zarządzanie między poszczególnymi ETF na Ethereum – nawet dziesiąte części punktu procentowego mają znaczenie przy dłuższym horyzoncie.
• Śledź relacje między ceną jednostki ETF a wartością netto aktywów (NAV); przy niskiej płynności mogą pojawiać się istotne dyskonta lub premie.
• Pamiętaj, że ETF podlega tym samym wahaniom cenowym co samo Ethereum – zmienność pozostaje wysoka w porównaniu z tradycyjnymi klasami aktywów.
• Monitoruj napływy i odpływy kapitału do ETF; według analityków to one w średnim terminie mogą mieć większy wpływ na cenę niż krótkoterminowe dane on-chain.

Kluczowe fakty w skrócie

• SEC zatwierdziła wnioski 19b-4 dla pierwszych spotowych ETF na Ethereum, m.in. od BlackRock, Fidelity i VanEck.
• Zgoda regulatora oznacza możliwość notowania funduszy śledzących cenę ETH na głównych giełdach w USA, takich jak NYSE i Nasdaq.
• Debiut ETF na Ethereum na rynku amerykańskim może nastąpić w ciągu kilku tygodni, po zatwierdzeniu prospektów S-1.
• W reakcji na decyzję SEC kurs ETH wzrósł o ponad 12% w krótkim czasie, wyraźnie przewyższając ruch Bitcoina.
• Instytucje finansowe oczekują opłat za zarządzanie na poziomie zbliżonym do spotowych ETF na Bitcoin, czyli w przedziale około 0,19–0,25% rocznie.
• Eksperci zwracają uwagę, że ETF na Ethereum ułatwią ekspozycję cenową, ale nie zastąpią bezpośredniego korzystania z sieci i usług DeFi.
• Decyzja SEC może otworzyć dyskusję o kolejnych produktach ETF opartych na aktywach cyfrowych, choć ich przyszłość będzie zależeć od popytu na nowe fundusze ETH.